سلسله جلسات بصیرت دینی - جلسه دوم

سرفصل مباحث طرح شده
مقدمه – چه نیازی به این گونه ریشه یابی ها وجود دارد؟
چون اولا ریشه بسیاری از شبهات کنونی در آنهاست و بحث از کلام جدید بدون آن بی ریشه بی معنا و بی ثمر است
و ثانیا(که مهم تر است) این ریشه ها در ما هم وجود دارد البته به صورت ناخودآگاه وبه علت نوع خاص زندگی که داریم.
لذا بسیار ضروری است که دینداری خود را مرتب مورد بازبینی قرار دهیم.


مثالی برای رسوخ نگاه سکولار در میان ما:
کدام یک از دو تعقیبات زیر را برای نماز انتخاب می کنید؟
الف)خواندن آیة الکرسی که باعث  قبض روح توسط خود خدا و ... می شود
ب) خواندن 30 بار تسبیحات اربعه که از حوادث و آتش سوزی ها و ... در امان نگاه می دارد.


ما معمولا اولی را انتخاب می کنیم، اماچرا ؟ گاهی این انتخاب بر اساس ریشه هایی سکولار می باشد: چون باورمان نمی آید که دین درباره ی امور دنیوی حرفی داشته باشد (یعنی نگاه سکولاری)؛یا چون معتقدیم که برای در امان بودن صرفا باید "احتیاط "کرد و ...
اگر چه  می توان گزینه اول را براساس ریشه های دینی هم انتخاب نمود.(مثل فضیلت آخرت بر دنیا)


1- برخی ازعلل شکل گیری جریان اومانیزم :
1-1) وجود تعارض میان انسان و خدا در تفکر غرب، در یونان باستان (اسطوره پرومته-پیامبر تکنولوژی و تمدن)  در کتاب مقدس (کشتی گرفتن خدا با حضرت یعقوب) در قرون وسطی ،رنسانس و دوران مدرن
1-2) گناه ذاتی انسان در تفکر قرون وسطی ؛ این که حکومت ها کفاره این گناه ذاتی انسان اند.
آغاز اعتراض به تفکر قرون وسطایی در نیمه ی دوم قرن 14 با جریان فرهنگی ادبی در جنوب ایتالیا ؛ و اعتراض به آموزه های دینی در ادبیات آن عصر از جمله کمدی الهی دانته ، و ظهور اومانیستهای حرفه ای مانند فرانچسکو پترارک
2-چیستی امانیزم و ارکان آن:
الف) رکن در مقام نظر : فهم انسان معیار وجود تمام واقعیتهای عالم.  
      . مقایسه ای میان ابن سینا و ویلیام اوکامی و تفکر حذفی او(استره اکام)
      . مقایسه ای میان نسبت انسان با عقل در 3 دوره:
انسان سنتی (وحی در کنار عقل پذیرفته می شود)
انسان مدرن (فقط عقل پذیرفته می شود، نامحدود بودن آن)
انسان پست مدرن (در حجیت عقل تشکیک می شود) با تلاشهای فروید مارکس و ...
ب) رکن در مقام عمل: همه چیز در خدمت انسان (اگر چه اومانیست ها در تفسیر "انسان "اختلافاتی با هم دارند)
در حالی که انسان سنتی خود را لا اقل فدای سه چیز می کرد: 1 موجودات عینی و خارجی مانند خدا  2 فدای آرمان های اخلاقی و اجتماعی (عدالت ، حقیقت طلبی )  3 دین و آیین و مسلک و ...
اما در تفکر اومانیزم: «هیچ موجودی ارزش انسان را ندارد تا انسان فدای او شود و این اصل در هر عملی که انسان انجام می دهد باید محفوظ بماند.» ( گفته استاد ملکیان در تفسیر اومانیزم؛ لازم به ذکر است که خود ایشان هم این مولفه انسان مدرن را بسیار قابل دفاع می داند)
مثال : "صدقه دادن" در تفکر اومانیستی تفسیری دارد (صدقه می دهم تا روزی اگر محتاج شدم او هم به من کمک کند) ودر تفکر دینی تفسیر دیگر(زیرا صدقه با نیت دفع بلا یا طولانی شدن عمر یا ...با رکن نظری اومانیزم در تعارض است)
سوال : آیا یک اومانیست می تواند به خدا یا ماورا اعتقاد داشته باشد؟ بله؛ در صورتی که این اعتقاد برای او نفع داشته باشد و او این نفع را بتواند بفهمد.(استره اکام یادمان نرود!)
خلاصه : اومانیسم = انسان معیار همه چیز ؛ معیار هر انچه "هست" و "نیست" و معیار هر انچه "باید" و "نباید".
لذا در تعریف ان گفتیم "انسان خدایی" یعنی همان نقشی که خدا در ادیان دارد را به انسان داده اند.
از این رو بشر غربی با این طرز فکر نمی تواند منطقی برای "فداکاری انسانی برای انسان دیگر" بیابد؛ همین طور جهاد فی سبیل الله در امانیزم معنا ندارد.
سوال:ایا اومانیزم با "دین" جمع می شود؟
با "اسلام" نه با "مسیحیت کنونی" اری (اومانیزم در تعامل با مسیحیت 3 برخورد متفاوت داشته است که بحث خواهیم کرد) اما با "ائین های شرقی" بسیار هماهنگ است؛ خصوصا با مدیتیشن متعالی یا TM (
transcendental meditatio) و مانند آن.

سرفصل مباحث طرح شده

مقدمه – چه نیازی به این گونه ریشه یابی ها وجود دارد؟

چون اولا ریشه بسیاری از شبهات کنونی در آنهاست و بحث از کلام جدید بدون آن بی ریشه بی معنا و بی ثمر است

و ثانیا(که مهم تر است) این ریشه ها در ما هم وجود دارد البته به صورت ناخودآگاه وبه علت نوع خاص زندگی که داریم.

لذا بسیار ضروری است که دینداری خود را مرتب مورد بازبینی قرار دهیم.

مثالی برای رسوخ نگاه سکولار در میان ما:

کدام یک از دو تعقیبات زیر را برای نماز انتخاب می کنید؟

الف)خواندن آیـة الکرسی که باعث  قبض روح توسط خود خدا و ... می شود

ب) خواندن 30 بار تسبیحات اربعه که از حوادث و آتش سوزی ها و ... در امان نگاه می دارد.

ما معمولا اولی را انتخاب می کنیم، اماچرا ؟ گاهی این انتخاب بر اساس ریشه هایی سکولار می باشد: چون باورمان نمی اید که

 دین درباره ی امور دنیوی حرفی داشته باشد (یعنی نگاه سکولاری )؛یا چون معتقدیم که برای در امان بودن صرفا باید "احتیاط "کرد و ...

اگر چه  می توان گزینه اول را براساس ریشه های دینی هم انتخاب نمود.(مثل فضیلت آخرت بر دنیا)

 

1- برخی ازعلل شکل گیری جریان اومانیزم :

1-1) وجود تعارض میان انسان و خدا در تفکر غرب، در یونان باستان (اسطوره پرومته-پیامبر تکنولوژی و تمدن)  در کتاب مقدس (کشتی گرفتن خدا با حضرت یعقوب) در قرون وسطی ،رنسانس و دوران مدرن

1-2) گناه ذاتی انسان در تفکر قرون وسطی ؛ این که حکومت ها کفاره این گناه ذاتی انسان اند.

آغاز اعتراض به تفکر قرون وسطایی در نیمه ی دوم قرن 14 با جریان فرهنگی ادبی در جنوب ایتالیا ؛ و اعتراض به آموزه های دینی در ادبیات آن عصر از جمله کمدی الهی دانته ، و ظهور اومانیستهای حرفه ای مانند فرانچسکو پترارک

2-چیستی امانیزم و ارکان آن:

الف) رکن در مقام نظر : فهم انسان معیار وجود تمام واقعیتهای عالم. 

·         مقایسه ای میان ابن سینا و ویلیام اوکامی و تفکر حذفی او(استره اکام)

·         مقایسه ای میان نسبت انسان با عقل در 3 دوره:

انسان سنتی ( وحی در کنار عقل پذیرفته می شود)

انسان مدرن ( فقط عقل پذیرفته می شود، نامحدود بودن آن )

انسان پست مدرن ( در حجیت عقل تشکیک می شود ) با تلاشهای فروید مارکس و ...

ب) رکن در مقام عمل: همه چیز در خدمت انسان (اگر چه اومانیست ها در تفسیر "انسان "اختلافاتی با هم دارند)

در حالی که انسان سنتی خود را لا اقل فدای سه چیز می کرد: 1 موجودات عینی و خارجی مانند خدا  2 فدای آرمان های اخلاقی و اجتماعی (عدالت ، حقیقت طلبی )  3 دین و آیین و مسلک و ...

اما در تفکر اومانیزم: «هیچ موجودی ارزش انسان را ندارد تا انسان فدای او شود و این اصل در هر عملی که انسان انجام می دهد باید محفوظ بماند.» ( گفته استاد ملکیان در تفسیر اومانیزم؛ لازم به ذکر است که خود ایشان هم این مولفه انسان مدرن را بسیار قابل دفاع می داند)

مثال : "صدقه دادن" در تفکر اومانیستی تفسیری دارد (صدقه می دهم تا روزی اگر محتاج شدم او هم به من کمک کند) ودر تفکر دینی تفسیر دیگر(زیرا صدقه با نیت دفع بلا یا طولانی شدن عمر یا ...با رکن نظری اومانیزم در تعارض است)

سوال : آیا یک اومانیست می تواند به خدا یا ماورا اعتقاد داشته باشد؟ بله؛ در صورتی ک

/ 3 نظر / 18 بازدید
عرفان

سلام مکان جلستون کجاست؟زمانش؟ ممنون

عرفان

سلام خدا خیرتون بده کارتون خیلی عالیه ان شاالله همینطور پیش برید به جاهای خوبی میرسید. به شرط اینکه وسطهی کار،کار رو ول نکنید. التماس دعا

حاجی

سلام اخوی ماشاالله وبلگ بسیار خوبی دارید. یه خرده مطلب هم بذارید. اینجا همش دانلوده .... خدا خیرتون بده که توی این جبهه ولایت رو تنها نمی ذارید ... انشاالله همیشه در راو ولایت ثابت قدم بمونید. شهادت نصیبتون در مورد نمایشگاه هم باید خدمتتون عرض کنم که وسع ما هم در همین حده و شرمندگیش برای ما مونده. به هر حال ممنون که به من سر زدید. یاعلی